Geny pod lupą, konie pod siodłem: co nowego w hodowli i treningu
Horse Pro Forum · przegląd tygodnia · 2026-09-28
Przegląd Branżowy

Geny pod lupą, konie pod siodłem: co nowego w hodowli i treningu

Jesień 2026 przynosi hodowcom koni szlachetnych nowe obowiązki genetyczne, a naukowcom świeże argumenty do dyskusji o tym, jak trenować młode konie bez szkody dla ich psychiki. Sprawdzamy, co się zmienia i dlaczego warto o tym rozmawiać już teraz.

01 · Genetyka i hodowla

Test na WFFS wchodzi do księgi stadnej

Ministerstwo Rolnictwa zatwierdziło zmiany w programach hodowlanych koni ras szlachetnych, w tym polskiej i wielkopolskiej, które zaczną obowiązywać od 1 października 2026 r. [1] Najgłośniejszą nowością jest obowiązek testowania ogierów rejestrowanych po 2028 r. na mutację genu PLOD1, odpowiedzialną za zespół słabych źrebiąt (WFFS) - schorzenie, które u źrebiąt homozygotycznych bywa śmiertelne. Obok tego księga główna klaczy zostanie podzielona na dwie kategorie oceny liniowej, a zmiany obejmą też nowe zasady rejestracji źrebiąt oraz szerszy zakres weterynaryjnych badań wykluczających choroby.

To sygnał, że polska hodowla koni szlachetnych idzie w stronę praktyk już dobrze znanych w hodowli koni sportowych za granicą, gdzie testowanie nosicielstwa WFFS jest standardem od lat, a wyniki testu wpływają bezpośrednio na decyzje kojarzeniowe. Dla hodowców oznacza to konkretne przygotowania organizacyjne - warto już teraz rozmawiać z lekarzami weterynarii o logistyce pobierania próbek, terminach realizacji testów i planować budżet na badania genetyczne ogierów, które mają wejść do hodowli po 2028 roku. Podział księgi klaczy na dwie kategorie oceny liniowej to z kolei zmiana, która może wpłynąć na sposób prezentowania i porównywania klaczy podczas przeglądów hodowlanych - temat, który z pewnością wróci jeszcze w dyskusjach branżowych przed wejściem przepisów w życie.

Klacz z młodym koniem (źrebięciem) kłusujące na piaszczystej ujeżdżalni otoczonej białym ogrodzeniem — obrazuje wczesny etap rozwoju młodych koni przed rozpoczęciem treningu.
Źródło: Pexels · Autor: Oleg Prachuk · Licencja: Pexels License (bezpłatna do użytku komercyjnego, atrybucja niewymagana)

02 · Dobrostan i trening

Młode konie pełnej krwi angielskiej reagują na trening inaczej, niż zakładano

Z zupełnie innej beczki, ale równie istotne dla praktyki stajennej, jest badanie opublikowane w Frontiers in Veterinary Science. [2] Naukowcy przyjrzeli się, jak 12-tygodniowy trening przygotowawczy wpływa na zachowanie młodych koni pełnej krwi angielskiej. Wyniki są zaskakujące: konie po treningu wykazywały wyraźnie więcej aktywności ruchowej - dłużej trotowały, galopowały, a nawet częściej wierzgały - i, wbrew intuicji, chętniej eksplorowały pyskiem nowe przedmioty, choć rzadziej do nich podchodziły.

Autorzy podkreślają przede wszystkim dużą zmienność indywidualną w reakcjach koni na trening i proponują, by dobrostan młodych koni w treningu oceniać wielowymiarowo, biorąc pod uwagę różne typy zachowań jednocześnie, a nie na podstawie pojedynczego wskaźnika behawioralnego. To ważny głos w dyskusji, którą prowadzą zarówno trenerzy młodzieży wyścigowej, jak i hodowcy koni sportowych zastanawiający się, jak wcześnie i jak intensywnie zaczynać pracę pod siodłem czy w ogłowiu treningowym, tak by wzmożona aktywność ruchowa czy eksploracyjna nie była mylona z pogorszeniem dobrostanu - albo odwrotnie, by subtelne sygnały stresu nie umknęły uwadze.

Oba tematy, choć z pozoru odległe - genetyka hodowlana i psychologia treningu młodych koni - łączy jedno: coraz większa precyzja, z jaką branża konna podchodzi do dobrostanu koni, od poziomu molekularnego aż po codzienną pracę w stajni i na padoku.

Podsumowanie

Podsumowanie

Nowe wymogi genetyczne w programach hodowlanych i świeże dane o zachowaniu młodych koni w treningu to dokładnie ten rodzaj tematów, które warto przedyskutować na żywo z hodowcami, lekarzami weterynarii i trenerami. Zapraszamy na Horse Pro Forum - Targi Dobrostanu Koni i Wyposażenia Stajni, gdzie znajdziecie przestrzeń do takich rozmów oraz praktyczne rozwiązania dla stajni i hodowli.

Osoba w kasku prowadząca konia podczas sesji treningowej na słonecznym padoku — ilustruje wczesny etap pracy z młodym koniem pod nadzorem.
Źródło: Pexels · Autor: Barbara Olsen · Licencja: Pexels License (bezpłatna do użytku komercyjnego, atrybucja niewymagana)

Zaproszenie

Nowe testy genetyczne w hodowli i badania nad dobrostanem młodych koni w treningu to tematy, które najlepiej omówić z ekspertami na żywo. Odwiedź Horse Pro Forum - Targi Dobrostanu Koni i Wyposażenia Stajni i porozmawiaj z hodowcami, lekarzami weterynarii oraz trenerami o tym, jak wdrażać te zmiany w praktyce. Zobacz też najnowsze rozwiązania i wyposażenie wspierające zdrowie i dobrostan koni w Twojej stajni.

Horse Pro Forum 2026
Horse Pro Forum · przegląd tygodnia · 2026-09-28